پرستو در خانهی آزادی
نيلوفر بيضايی
اول آذر ماه سالگرد قتل فجیع پروانه و داریوش فروهر است. پرستو مثل هر سال به ایران رفته به این امید که بتواند مراسم یادبود مادر و پدرش را برگزار کند.
پرستو میداند که مثل هر سال جلوی برگزاری مراسم گرفته خواهد شد… پرستو اما پرستو نمیبود اگراین دانستن، باعث نرفتن میشد.
هر سال کسانی او را از رفتن باز میدارند و خطرهایی که این رفتن میتواند با خود بهمراه داشته باشد را به او یادآوری میکنند.
هر سال او به دیگران توضیح میدهد که تحت هیچ شرایطی از این رفتن و از این حق طبیعی خود بعنوان بازماندهی آن دو عزیز صرف نظر نخواهد کرد.
سال گذشته در اوج شلوغیها و دستگیریها و سرکوب، من نیز جزو کسانی بودم که او را از رفتن بر حذر داشتند. بخصوص که نمایش “یک پرونده، دو قتل” نیز بر صحنه بود و در مطبوعات انعکاس پیدا کرده بود و من بنوعی دچار عذاب وجدان بودم که نکند نمایش من که گفته بودم حاصل تحقیقات و جمع آوری اسناد و گفتگوها با پرستو در مورد قتل فروهرهاست، مزید بر علت شود و مشکل جدیدی برایش درست کند.
پرستو خیال من را راحت کرد و گفت که شرایط به هر گونه که باشد، او خواهد رفت، چرا که رفتن و حضور داشتن در سالگرد قتل پدر و مادر برایش حکم زنده نگاه داشتن یاد و راهشان را دارد.
سال گذشته برای مدتی پاسپورت پرستو توقیف و از خروجش جلوگیری شد. اطلاعاتیها به خیال خود زنگ خطر را جدیتر از پیش به صدا در آورده بودند تا پرستو امسال جراًت نکند به ایران برود.
آنها نمیدانستند که برای پرستو نرفتن بمعنی تن دادن به پذیرش مرگی بی حاصل است. نمیدانستند که پرستو به پذیرش مرگی اینچنین هرگز تن نخواهد داد.
سفر هر سالهی پرستو به ایران، حضورش در قتلگاه پدر و مادر، در “خانهی آزادی”، یعنی اینکه فروهرها زنده اند.
پرستو فرزند پدر و مادری است که بهترین سالهای نوجوانی، جوانی و حتی پیری خود را صرف فعالیت سیاسی کردند. پدر و مادری که علیرغم تمام فراز و نشیبهای یک زندگی سیاسی، علیرغم تمام آزمونها و خطاها، در دفاع از حق حاکمیت ملی، آزادی و سربلندی ایران جزو سرآمدان بودند و به صراحت و شهامت در بیان اندیشهشان شهره.
پرستو فعال سیاسی نیست. یک هنرمند است. اما میراثی که از مادر و از پدر به او رسیده، یعنی سر فرود نیاوردن در برابر زور و بی عدالتی، جزئی از وجود اوست.
امسال باز پاسپورت پرستو در بدو سفرش به ایران توقیف شده است. بازاعلام خبر مراسم یادبود فروهرها ممنوع شده، باز ماموران انتظامی و امنیتی، درهای خانهی آزادی را خواهند بست، باز با ایجاد فضای رعب و وحشت از رفتن مردم بسوی خانهی آزادی جلوگیری خواهند کرد.
پرستو اما اعلام کرده که علیرغم ممنوعیت برگزاری یادبود فروهرها، در خانهی آزادی بروی همهی ایرانیان باز است.
اگر در خانهی فروهرها، در خانهی آزادی نمیتوانیم در مراسم یادبودشان حضور پیدا کنیم، میتوانیم شمعی در میدان محلههامان بیفروزیم، میتوانیم بر بامهای خانه هامان در تاریکی شب فریاد آزادی سر بدهیم. میتوانیم به او بگوییم که در پاسداری شجاعانهاش از خانهی آزادی تنها نیست. میتوانیم با زنده نگاه داشتن یاد فروهرها، علیه خاموشی و در نفی فراموشی، ایران را به خانهی آزادی بدل کنیم.
شنبه ۲۹ آبان ۱۳۸۹ – ۲۰ نوامبر ۲۰۱۰